کارگاه آموزشی 15

ارتقای انگیزه یادگیری در دانشجویان مهندسی

  • مدرس: دکتر حسین معماریان
  • هدف: مقابله با بی‌انگیزگی دانشجویان، به‌منظور ارتقای میزان یادگیری
  • سرفصل‌ها: بی‌انگیزگی چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟ راهکارهای مقابله با بی‌انگیزگی دانشجویان، به‌آموزش و یادگیری، کدامست؟ استادان چه نقشی در برانگیختن انگیزه دانشجویان یا سرکوب آن می‌توانند داشته باشند؟

چکیده: این روز‌ها بسیاری از استادان از بی‌انگیزگی دانشجویان به‌درس و یادگیری گله داشته و اغلب علت آنرا عوامل تاثیر گذار خارج از کلاس می‌دانند. انگیزه چیست و بی‌انگیزگی چگونه ایجاد می‌شود؟ انگیزه نیرویی است که فرد را به‌عمل و حرکت وا‌می‌دارد، به‌وی انرژی می‌دهد و فعالیت او را در جهت رسیدن به‌هدف شکل می‌دهد. نیازهای انسان عامل انگیزش است. انگیزه عاملی کلیدی و تاثیر گذار بر یادگیری و عملکرد دانشجویان در کلاس است. اغلب اساتید تمرکز اصلی خود را بر محتوای درس و نحوۀ ارایه آن قرار می‌دهند، بدون آنکه انگیزه دانشجویان را در نظر بگیرند. رفتار استاد، از یک‌ سو می‌تواند برانگیزاننده بوده و از سوی دیگر به‌صورت عامل سرکوب کننده انگیزه، خود را نشان دهد. انگیزه می‌تواند درونی و یا بیرونی باشد. منبع انگیزه درونی، درون فرد و نه محیط خارج، است. در اینجا فرد بر اساس یک خواست درونی، یا یک میل باطنی، دست به‌کاری می‌زند. انگیزه پیشرفت یکی از مهم‌ترین انگیزه‌های درونی است. انگیزه‌های درونی اغلب کارایی و تاثیر عمیق‌تری در زندگی فرد دارند. در مقابل، کانون انگیزه بیرونی در محیط پیرامون فرد قرار داشته و به‌عنوان یک عامل خارجی فرد را ترغیب به‌انجام کاری خاص می‌کند. پاداش، تشویق و یا ترس از تنبیه و توبیخ، نمونه‌هایی از عوامل انگیزه بیرونی هستند. یکی از نقش‌های استاد در کلاس، کمک به‌دانشجویان جهت حرکت از بی‌انگیزگی به‌‌‌انگیزه بیرونی و از آنجا به‌سمت انگیزه درونی است. در این کارگاه، به‌دنبال تشریح انواع درونی و بیرونی انگیزه، علل بی‌انگیزگی بخش قابل توجهی از دانشجویان به‌بحث گذارده شده و نقش استاد در برانگیختن یا سرکوب انگیزه دانشجویان مشخص می‌شود.