پیشنهاد آموزشی

تشکیل گروه‌ بررسی‌های آموزشی

ارتقای مهارت‌های آموزشی مدرسان یک برنامه آموزشی و ایجاد هماهنگی بین آموزش‌های ارایه شده توسط مجموعۀ استادان، از مواردی است که ضمن ارتقای آموزش‌های ارایه شده، گذر موفقیت آمیز برنامه آموزشی را از فرایند ارزشیابی، تسهیل‌می‌کند. دستیابی به‌‌این هدف مستلزم تبادل نظر و به‌ اشتراک گذاردن یافته‌ها، توسط اعضای هیئت علمی برنامۀ آموزشی است. متاسفانه در اکثر مراکز آموزش مهندسی کشور، به‌‌دلایل مختلف، شرایط لازم برای بحث و تبادل نظر در مورد مسایل آموزشی وجود نداشته است. به‌‌عنوان مثال، در جلسات شوراهای آموزشی دانشکده یا دانشگاه، به‌‌دلیل حجم زیاد فعالیت‌های جاری، به‌‌طور معمول فرصت کمی برای پرداختن عمیق‌تر به‌‌چالش‌های آموزشی و بحث در مورد راهکارهای مناسب برای برطرف کردن آنها، وجود دارد. خوشبختانه، برخی از مراکز آموزشی بخشی از ساعات شوراهای خود را به‌بحث و آینده پژوهشی در مورد مسایل و چالش‌های آموزشی، اختصاص داده اند. خلاصه اینکه، گرچه آموزشگران مهندسی بخش قابل توجهی از اوقات خود را صرف پژوهش می‌نمایند ولی متاسفانه  نقش پژوهش در آموزش مهندسی، در این فعالیت‌ها بسیار کمرنگ است.

نسل جوان اساتید، سازندگان فردای آموزش در هر دانشگاه هستند. برای آشنا نمودن این دسته از اعضای هیئت علمی با سنت‌های پسندیدۀ آموزشی و همچنین آگاهی از دستاوردهای نوین یاددهی-یادگیری در سطح جهان، تنها نمی‌توان به‌‌فعالیت هایی چون برگزاری معدود کارگاه‌های آموزشی بسنده کرد؛ و باید ترتیبی داد که آموزش ها حالتی مداوم داشته باشد. دانشکده‌ها و گروه‌های مختلف یک مرکز آموزشی، دارای دو دسته چالش‌های مشترک، و مسایل و مشکلات آموزشی خاصی خود، می‌باشند.

     با‌ توجه به نکات فوق، و برای ایجاد همگرایی هر چه بیشتر در آموزش‌های ارایه شده، پیشنهاد می‌شود که در هر دانشکده «گروه بررسی‌های آموزشی» با شرکت حداقل دو نفر از اساتید پیشکسوت صاحب تجربه در آموزش، به‌‌همراه اعضای هیئت علمی جوان‌تر تشکیل شده و طی جلساتی منظم، مسایل و چالش‌های آموزشی مطرح و به‌ بحث گذارده شوند. هدف‌های کلی از تشکیل چنین گروه‌هایی را می‌توان "پژوهش در آموزش  مهندسی" دانست که می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  1. آشنایی با دستاوردهای نوین جهانی در آموزش مهندسی
  2. شناسایی کاستی‌ها و چالش‌های آموزشی و پیشنهاد راهکارها
  3. انتقال سنت‌های پسندیده آموزشی، به اساتید جوان‌تر
  4. برقراری هماهنگی مطلوب در آموزش‌های ارایه شده در سطح دانشگاه
  5. آمادگی برای مشارکت در گروه های ارزیابی درونی برنامه های آموزشی
  6. ارتقاء کیفیت آموزش مهندسی در دانشگاه
  7. ...

     بدیهی است که هر گروه بررسی‌های آموزشی، پس از تشکیل هدف‌ها و دامنۀ فعالیت‌های خود را با توجه به‌ نیازهای مرکز آموزشی و دیگر جوانب، تعیین خواهد کرد. پیشنهاد می‌شود که یک یا دو نفر از اساتید پیشکسوت به‌‌همراه معاونت آموزشی دانشکده برگزار کننده این جلسات باشند. نحوۀ برگزاری و اداره جلسات و محتوای بحث‌های آن نیز توسط خود گروه تعیین می‌شود. پیشنهاد می‌شود که نتایج بحث‌های هر جلسه نیز، با نگارش صورت جلسه، مستند سازی ‌شود. این گروه‌ها، بدون مداخله در امور اجرایی آموزشی، پیشنهادات و نظرات مشورتی احتمالی خود را به‌‌دانشکده مربوطه، عرضه می‌کنند. در مواردی که بررسی یک مسئله نیاز به‌صرف وقت بیشتری داشته باشد، یک یا ترکیبی از اعضای یک گروه می‌توانند با در نظر گرفتن چالش مورد بررسی، به‌عنوان یک طرح پژوهشی، به‌بررسی‌های خود عمق بیشتری بدهند. نتیجۀ چنین بررسی‌هایی می‌تواند به‌‌صورت سخنرانی برای جمع وسیع‌تری از اعضای هیئت علمی عرضه شده و یا به‌‌صورت مقالۀ پژوهشی در سطح ملی یا بین‌المللی انتشار یابد.

 ح. م.، خرداد 1394