پیشنهاد آموزشی

بازنگری نحوۀ ارزیابی کیفیت تدریس اساتید توسط دانشجویان 

نظرخواهی از دانشجویان، در مورد عملکرد اساتید، از دیر باز معمول بوده است. تا چند سال پیش نظرخواهی‌ها به‌صورت کاغذی و در یکی از آخرین جلسات درس صورت می‌گرفت ولی امروزه این نظرخواهی بیشتر به‌صورت الکترونیکی صورت می‌گیرد. به‌دنبال دریافت گزارش‌های متعدد در مورد میزان اعتبار نظرخواهی‌های الکترونیکی، مراتب در شورای راهبردی کرسی یونسکو در آموزش مهندسی به‌بحث گذارده شد و گفته شد که:

  1. دانشجویان نظرخواهی الکترونیکی را با رغبت و دقت انجام نداده و در مواردی یکی از دوستان را مامور می‌کنند که برگه‌های نظرخواهی الکترونیکی را پر نماید.
  2. گروهی از دانشجویان اعتقادی به‌مفید و اثر بخش بودن نظرخواهی‌ها ندارند و انجام آنرا چیزی جز اتلاف وقت نمی دانند. دانشجویان می‌گویند ما هر نظری را بدهیم هیچ تغییری به‌دنبال نخواهد داشت.
  3. بسیاری از دانشجویان با اجباری بودن شرکت در نظر خواهی موافق نیستند و معتقدند که نتیجۀ نظر خواهی از کسانی که به‌اجبار در این فرایند شرکت کرده‌اند، اعتبار کافی ندارد.
  4. دانشجویان از بیم آنکه استاد قبل از رد کردن نمره درس از نتیجه نظر خواهی مطلع شود، گاه نظرات واقعی خود را منعکس نمی‌کنند.
  5. به‌نظر گروهی از اساتید، سیستم قبلی نظر خواهی کاغذی از دانشجویان و سپس ورود نتایج به کامپیوتر توسط کارشناس آموزش، گرچه زمانبرتر و پر هزینه‌تر است، ولی نتایج معتبرتری به همراه داشته است.
  6. به‌نظر اساتید تعداد سوالات نظرخواهی کنونی، که در کادر زیر آمده، زیاد و نحوۀ ارایه آنها نیز در مواردی نارساست.

         - برخی سوالات نامناسب اند و دانشجویان نمی توانند در مورد آنها نظرات قابل اطمینانی ارایه دهند                 (مثل سوال‌های 1، 2، 3، 10)

         - برخی سوال‌ها، حداقل در برخی از دروس، به‌ویژه در دروس علوم پایه و اصلی، چندان موضوعیت                    ندارند (مثل سوال 6)

         - برخی سوال‌ها با هم فصل مشترک دارند و می‌توانند در هم ادغام شوند (مثل سوال‌های 13، 14،                    15)                                                                                                                                                                                               

                                                

 

         سوالات کنونی پرسشنامه ارزیابی اساتید توسط دانشجویان      

  1.  تسلط استاد بر موضوع درس
  2. دانش عمومی استاد در رشته تحصیلی
  3. جامع نگری و ژرف اندیشی استاد در ارایه مباحث
  4. توانایی انتقال مطالب اساسی درس
  5. داشتن طرح درس مناسب و جامعیت و پیوستگی در ارایه مطالب
  6. کوشش برای طرح مباحث جدید و استفاده از منابع روزآمد
  7. تناسب راهبرد ها و شیوه های آموزش با اهداف درس
  8. استفاده از شیوه های ارزشیابی مناسب از دانشجویان با توجه به اهداف درس
  9. شرکت دادن دانشجویان در مباحث درس
  10. ایجاد انگیزه و رغبت در دانشجویان جهت تحقیق و مطالعه
  11.  نحوه مدیریت کلاس(نظم و زمان)
  12. امکان ارتباط (حضوری و غیر حضوری) با استاد در خارج از کلاس
  13.  آداب و رفتار اجتماعی با دانشجویان و احترام متقابل
  14. واکنش منطقی و معقول به پیشنهادها، انتقادها و دیدگاه های دانشجویان
  15. گشاده رویی استاد و تکریم دانشجویان

 

برای رفع چالش‌های فوق پیشنهادهای زیر عرضه می‌شود

  1. تعداد سوال‌های پرسشنامه نظرخواهی، تا حد امکان کاهش یابد و سوال‌های آن بازنگری شود (پرسشنامه پیشنهادی جدید پیوست است)
  2. تنها به‌نتیجه نظر خواهی الکترونیکی اکتفا نشده و با تماس و نظرخواهی مستقیم از دانشجویان نخبه و فعال هر کلاس، اطلاعات دقیق‌تری در مورد فعالیت‌های آموزشی اساتید و دروس آنها کسب گردد (به‌این منظور پیشنهاد آموزشی «فهرست تشویق دانشکده» پیشنهاد شده است).
  3. در صورت امکان پرسشنامۀ نظرخواهی از دانشجویان کارشناسی و تحصیلات تکمیلی (یا دروس کارشناسی و تحصیلات تکمیلی) متفاوت باشد.
  4. یک پرسشنامۀ جداگانه برای نظرخواهی از دانش آموختگان و کسب نظرات و پیشنهادات آنها در مورد کل برنامه و نقاط قوت و ضعف آن طراحی شود.
  5. برای دستیابی به اطلاعات دقیق‌تر، بروی نتیجۀ نظرخواهی‌ها تحلیل آماری صورت گیرد (حذف داده‌های خارج از ردیف، توجه به تصادفی بودن پاسخ‌ها، توزیع نرمال آنها، و ...).
  6. استفاده از نتایج نظر خواهی هدفدار باشد. به‌این منظور، بسته به‌هدف در نظر گرفته شده برای نظرخواهی (استخدام، ترفیع، ...)، می‌توان در طی تحلیل آماری بر هر سوال ضریب مناسبی اعمال کرد.
  7. هر نیمسال حداقل 10% اساتید دارای بهترین نتیجۀ ارزیابی، به‌گونه‌ای معرفی و تشویق شوند.
  8. با برگزاری کارگاه‌های آموزشی، به‌ویژه برای اساتید تازه استخدام، توانایی‌های آموزشی آنها ارتقاء یابد.

                   

‌به‌پیوست ساختار عمومی پرسشنامه پیشنهادی (پیوست 1) و پرسشنامه نهایی (پیوست 2)، آمده است. پرسشنامۀ نهایی، در جلسۀ مورخ 21/10/1394 شورای آموزشی پردیس فنی، به‌تصویب رسید.

 

ح. م.، خرداد 1395