پیشنهاد آموزشی

بازنگری دستور‌العمل برگزاري امتحانات

آیا دانشجویان اجازه دارند در سر جلسۀ امتحان موبایل همراه داشته باشند؟ اگر دانشجویی در طول امتحان تقاضای رفتن به‌خارج از جلسۀ را کرد، آیا باید موافقت بکنیم؟ نقش دستیاران آموزشی در برگزاری امتحانات چیست؟ از دیر باز برگزاری بایستۀ امتحانات یکی از دل‌مشغولی‌های مدرسان و مدیران آموزشی بوده است. در این ارتباط در هر موسسه آموزشی رهنمودها و دستور‌العمل‌هایی تهیه و به‌ اجرا گذاشته می‌شود. این دستور‌العمل‌ها، به‌ دلیل تغییر در شرایط، هر چند مدت یکبار نیاز به بازنگری دارند.

     به‌ دنبال طرح نیاز به‌ بازنگری آیین نامۀ امتحانات پردیس دانشکده‌های فنی، پیش نویس آیین نامه اصلاح شده توسط جناب آقای دکتر حائری یزدی، معاونت محترم آموزشی دانشکدۀ مکانیک تهیه و به‌شورای راهبردی کرسی یونسکو در آموزش مهندسی عرضه شد. پیشنهاد آموزشی دستور‌العمل برگزاری امتحانات، پس انجام اصلاحات لازم، در جلسۀ چهاردهم شورای راهبردی، مورخ 23/2/1393 به تصویب رسید و به‌ عنوان یک پیشنهاد آموزشی جهت مدیریت دانشکدۀ فنی ارسال شد. به‌ پیوست نسخه‌ای از این پیشنهاد آموزشی جهت اطلاع همکاران در دیگر مراکز آموزشی، عرضه می‌شود. راهنمایی‌ها و رهنمودهای همکاران دانشگاهی، در رفع کاستی‌های این پیش‌نویس و دستیابی به‌‌ یک دستور‌العمل کارآمد، موثر خواهد بود.  

دستورالعمل برگزاري امتحانات پرديس دانشكده­هاي فني

 پیش نویس اصلاح شده دستو العمل برگزاری امتحانات پردیس دانشکده های فنی دانشگاه تهران 

  1.  تعاریف

 با توجه به‌استنادهای موجود در این سند آموزشی و ارجاعات آتی به‌واژه­ های آموزشی، که در نظام آموزشی کشور و دانشگاه تهران تعاریف خاص خود را دارند، لازم است در ابتدا عبارات و واژه­ های مورد استفاده در این سند تعریف گردند:

1-1 واحد درسی: طبق ماده 5 مصوبه نظام آموزشی دانشگاه تهران، هر واحد درس، مقدار یا میزان درسی است که مفاد آن به‌صورت نظری 16 ساعت، عملی یا آزمایشگاهی 32 ساعت، کارگاهی یا عملیات میدانی 48 ساعت، کارآموزی یا کارورزی 64 ساعت، در طول یک نیمسال تحصیلی و طبق برنامه مصوب شورای عالی برنامه‌ریزی تدریس می­شود. در نظام واحدی ارزش هر درس با تعداد واحدهای آن درس سنجیده می­شود و قبولی یا عدم قبولی دانشجو در یک­درس به همان درس محدود می‌شود.

1-2 ساعات حل تمرین: طبق ماده 9 نظام آموزشی دانشگاه تهران، دانشکده­ها می­توانند در صورت لزوم به‌تشخیص گروه آموزشی، در هر رشته از دوره کارشناسی تا 20 ساعت و در دوره­‌های کاردانی و کارشناسی ناپیوسته تا 10 ساعت به‌عنوان حل‌تمرین به‌ساعات تدریس رشته­‌ها در طول دوره بیفزایند. این ساعات حل‌تمرین می­تواند در اختیار استاد درس مربوطه قرار گیرد؛ در صورت صلاح­دید استاد مربوطه و معاونت آموزشی دانشکده­، این زمان می­تواند در اختیار دانشجویان حل تمرین (دستیاران آموزشی) قرارگیرد.

1-3 دستیار آموزشی: دستيار تدريس (Teaching Assistant) به‌دانشجوي در حال تحصیل (ترجیحاً دكتري و کارشناسی ارشد) برجسته­اي اطلاق مي شود كه در تدريس دروس نظري و عملي، كه توسط هر بخش مشخص مي­شود، زير نظر استاد درس همكاري مي­نمايد. ویژگی­های این مسئولیت به‌شرح زیر می­باشد:

  • مشاركت در فعاليت‌هاي آموزشي نظير:
  • كمك در تدريس دروس عملي و نظري
  • حل تمرينات و برگزاري امتحانات
  • حل مسائل معين شده توسط استاد
  • برگزاري كلاس­هاي حل تمرين مطابق با آئين نامه ­هاي آموزش و رفع اشكال
  • درج مسائل حل شده در وب سايت يا بورد براي استفاده دانشجويان
  • تصحيح مجموعه مسائل دانشجويان و ارائه نمره مجموعه به استاد (حداکثر 3 نمره از 20 نمره می­تواند توسط دستیار آموزشی برای درس اختصاص یابد).

1-4 آزمون یا امتحان: در اصطلاح کلی، آزمون و آزمون­گیری دارای تعاریف عام و خاصی می­باشد. در نظام آموزشی کشور، آزمون­های تحصیلی به‌عنوان معیاری برای ارزیابی درصد عملکرد و یادگیری فرد به حساب می­آیند. این رویدادها که در انواع مختلفی نظیر نظری، عملی و پروژه­ای وجود دارند، شامل مجموعه‌ایی از سوالات طراحی شده در قالب عناوین درسی مربوطه توسط استاد می­باشند. سؤالات می‌بایست با دقت نظر استاد درس و حتماً جزو موارد تدریس شده توسط استاد باشند. به انواع این آزمون­ها، نمره­ای بر اساس معیارهای نمره­ دهی گوناگون تعلق می­گیرد. معیار ارزیابی پیشرفت تحصیلی دانشجو، نمره درس است و نمرات دانشجو در نظام آموزشی ایران به صورت عددی بین صفر تا بیست تعیین می‌شود. (ماده 21 نظام آموزشی دانشگاه تهران).

 

2. کلیات

2-1  امتحانات باید در روز و ساعت مقرر، و طبق برنامه اعلام شده در ابتداي نیمسال، برگزار شود. هرگونه تغيير در برنامه امتحاني باید با اطلاع و مجوز اداره آموزش پرديس باشد.

2-2  تامين امكانات عمومي، خدماتي و رفاهي جلسه امتحان بر عهده مسئولين حوزه هاي امتحاني است.

2-3  برنامه ­ريزي و تامين مراقبين با توجه به تعداد دانشجويان است. به استناد مصوبه هيئت رئيسه پرديس، به ازاي هر 40 نفر دانشجو حداقل 1 نفر مراقب اختصاص يابد.

2-4  حق ­الزحمه مراقبين در امتحانات ميان ترم و پايان ترم در روزهاي عادي و پنجشنبه به استناد مصوبه هيئت رئيسه پرديس پرداخت می‌شود.

 

3.  وظایف استاد درس

3-1  حضور در جلسۀ برگزاری آزمون

تبصره: در موارد اضطراري كه حضور استاد درس در جلسه آزمون امكان پذير نباشد، با هماهنگي معاون آموزشي يا رئيس دانشكده/ گروه يكي از همكاران هيئت علمي، مسئوليت برگزاري امتحان را بر عهده خواهد داشت.

3-2 آماده سازي، تايپ و تكثير سوالات قبل از جلسه امتحان

تبصره: در برگه سوالات، علاوه بر نام و شماره دانشجو، تاريخ برگزاري،‌ مدت زمان آزمون، نيمسال تحصيلي مربوطه، نام درس، نام استاد،‌ نام دانشكده/گروه و موارد ویژه قيد شود.

3-3 اطلاع رساني در خصوص موارد ذيل در روز برگزاري امتحان

  • تاريخ اعلام غير رسمي نمرات
  • اعلام زمان بازبینی برگه­ های آزمون توسط دانشجویان
  • اعلام مهلت رسيدگي به اعتراضات (حداكثر 3 روز پس از اعلام نمره غير رسمي، طبق مصوبه 7/2/88 شوراي آموزشي پرديس)

3-4 پاسخ گویی به سؤالات دانشجویان به صورت جمعی و نه به فرد یا افراد خاص در زمان آزمون

3-5 ارائه پاسخ نامه دقیق به همراه بارم‌گذاری آن حداکثر 2 روز پس از برگزاری آزمون

3-6 تصحیح برگه ­ها و خودداری از ارجاع تصحیح برگه ­ها به دستیاران آموزشی

3-7  ورود، ثبت و تاييد نمرات در سيستم الكترونيكي طبق زمان‌بندی اعلام شده آموزش پرديس

 

4.  وظایف مراقبین

4-1  حضور در حوزه امتحاني و دريافت دفترچه هاي آزمون حداقل 30 دقيقه قبل از برگزاري آزمون

4-2  نصب ليست اسامي دانشجويان در محل برگزاري آزمون حداقل 20 دقيقه قبل از شروع آزمون و نظارت بر اجرای آن

4-3  توزيع دفترچه ­ها و سوالات امتحاني بين دانشجويان

4-4  نظارت بر اجراي صحيح مقررات جلسات امتحان مطابق آئين نامه اعلام شده توسط آموزش پرديس.

4-5  اعلام زمان‌های مهم، نظیر زمان شروع و نزدیکی به پایان آزمون

4-6  جمع ­آوري دفترچه ­هاي امتحاني دانشجويان غايب پس از شروع امتحان و درج گزارش مربوطه

4-7   جمع آوري و تحويل دفترچه­‌هاي امتحاني بعد از پايان امتحان و مطابقت آمار دانشجويان حاضر با تعداد دفترچه­‌هاي تحويلي و امضاء صورتجلسه امتحان

4-8  گزارش هرگونه تقلب و تخلف به‌مسئولين حوزه امتحاني

4-9  تكميل فرم گزارش مراقب.

4-10  ارتباط مداوم با مسئول دوربین کنترل (در صورت وجود)

4-11  نظارت بر برگه­‌های اضافی، چرک‌نویس­ها و ...

 

5.  وظایف کارشناسان آموزشی

5-1  اعلام تعداد مراقبين مورد نياز هر درس متناسب با تعداد دانشجويان و اهمیت آزمون، به معاونت آموزشي دانشكده/ گروه

5-2  درخواست و آماده سازي دفترچه ­هاي امتحاني (ممهور کردن به مهر آموزش) به‌تعداد مورد نياز قبل از امتحانات

5-3  تهيه جدول زمان و مكان برگزاري امتحانات به‌صورت روزانه جهت راهنمايي دانشجويان.

5-4  تهيه ليست اسامي دانشجويان پس از اعلام آموزش پرديس، شماره بندي تصادفي ليست مطابق مكان برگزاري امتحان.

5-5  تعیین محلی برای قرار دادن کیف‌ها، کتاب‌ها، یاداشت‌ها و موبایل‌های دانشجویان

5-6  حضور و غياب دانشجويان طبق ليست اسامي و تنظيم صورتجلسه امتحان.

5-7  تعیین ابزارهای مجاز و قابل استفاده و اعلام آن به‌دانشجویان 3 روز قبل از برگزاری (البته با هماهنگی استاد درس)

5-8  نظارت بر وضعیت صندلی‌ها و شرایط محیطی نظیر تهویه مطبوع (گرمایش و سرمایش)

5-9  تأمین برگه‌های اضافی و نظارت و برنامه­ ریزی برای آنها

5-10  تهيه صورتجلسه تقلب (در صورت وجود تقلب و تخلف) و یا موارد ویژه.

 

6. وظایف دستیاران آموزشی

6-1  حضور دستیاران آموزشی در جلسات امتحان رسمی تنها در صورت تایید و حضور استاد درس در جلسه امتحان امکان‌پذیر است.

تبصره: دستیاران آموزشی همان مقطع نمی­توانند در جلسه امتحان شرکت کنند.

6-2  رعایت حق امانت‌داری در سؤالات و پاسخ آنها

6-3  پاسخ ندادن به‌سؤالات مشکوک دانشجویان به‌ویژه در 30 دقیقه مانده به شروع  آزمون

 

7. وظایف مسئولین تدارکات دانشکده

7-1  تمیز و مرتب نمودن فضای برگزاری یک روز قبل از شروع امتحان

7-2  همکاری با مسئولین آموزشی و اجرای درخواست آنان در مورد شرایط محیطی

7-3  شماره گذاری دقیق صندلی ها طبق نظام تعیین شده

7-4  چک کردن وضعیت مناسب نور، تهویه و صندلی‌ها و ارائه گزارش به‌آموزش دانشکده

7-5  پاک کردن هرگونه فرمول، رابطه و نکته درسی و غیردرسی درج شده بر روی دیوار و صندلی‌ها

7-6   قفل کردن درب مکان برگزاری بعد از اجرای تمهیدات لازم

7-7  آماده سازی مجدد فضای برگزاری یک ساعت قبل از شروع

 

8. وظایف دانشجویان

8-1  توجه به‌کلیه اطلاعیه­ های آموزشی، تاریخ و ساعت دقیق هر امتحان در طول مدت برگزاری امتحانات

تبصره: عدم شرکت یا تاخیر در حضور در آزمون به‌دلیل آگاه نبودن از زمان و محل برگزاری آزمون به‌هیچ وجه موجه نمی‌باشد.

8-2  حضور به‌موقع در جلسه آزمون (حداقل یک ربع قبل از شروع هر آزمون در محل آزمون و بر اساس شماره تعیین شده روی صندلی مربوط جایگیری شود).

تبصره 1: دانشجویان باید در بدو ورود به‌جلسه امتحان کیف، کتاب‌ها، یاداشت‌ها و موبایل خود را در محل تعیین شده توسط مسئول جلسه قرار دهند.

تبصره 2: دانشجویان در هنگام برگزاری آزمون به‌هیچ عنوانی اجازه خروج از محیط آزمون را ندارند. 

8-3  همراه داشتن کارت دانشجویی الزامی است (حضور و غیاب فقط بر اساس کارت دانشجوئی صورت می­پذیرد).

8-4  همراه داشتن تلفن همراه حتی به‌صورت خاموش در جلسه امتحان تخلف است.

8-5  استفاده از هر نوع یادداشت و یا جزوه در جلسه آزمون به‌استثنا مواردی که توسط استاد درس مجاز اعلام شده، ممنوع است.

8-6  اطلاع رسانی به‌آموزش دانشکده در صورت عدم توانایی در حضور بر سر جلسه امتحان

8-7  رعایت سکوت به هنگام برگزاری آزمون و هنگام ترک جلسه امتحان

8-8  همراه داشتن وسایل و لوازم التحریر شخصی و استفاده نکردن از ابزار دیگران. رد و بدل کردن ماشین حساب تخلف محسوب می­شود و همراه داشتن ماشین حساب قابل برنامه ­ریزی فقط با نظر استاد درس مجاز می­باشد.

8-9   نپرسیدن سؤالات نامعقول و هدف دار از استاد

8-10  تجمع نکردن بیرون درب مکان برگزاری امتحان

 

9. فضای برگزاری آزمون و شرایط برگزاری

9-1  امکانات سخت‌افزاری مناسب نظیر صندلی، تهویه مطبوع و نور مناسب

9-2  فاصله مناسب بین صندلی‌‌ها

9-3  وجود مکانی برای قراردادن کیف‌ها و وسایل اضافی هنگام برگزاری آزمون

 

این دستور العمل در تاریخ 31/2/1393 در شورای راهبردی کرسی یونسکو یه تصویب رسید.

 خرداد 1393