پیشنهادهای آموزشی

با آغاز هزارۀ سوم، بسیاری از کشور‌های جهان آموزش‌‌های عرضه‌ شده خود را مورد بازنگری قرار‌ دادند. این بازنگری‌ها دستاوردهای با ارزشی را برای آموزش مهندسی به‌همراه داشته است. از اهداف کرسی یونسکو در آموزش مهندسی، رصد‌نمودن یافته‌ها و نوآوری‌ها، در وجوه مختلف آموزش مهندسی، و به‌اشتراک گذاردن آنها با همکاران دانشگاهی، و دیگر طرف‌های ذینفع، در سطح ملی و فراتر از آن است. این اقدام همراستا با یکی از زمینه‌های اصلی پژوهش در کرسی یونسکو، یعنی شناسایی چالش‌های جاری آموزش مهندسی کشور و پیشنهاد راه‌ حل‌ های مناسب، چه در زمینۀ محتوای آموزش و چه در مورد نحوۀ اجرای آن، است. نتایج به‌دست آمده از ارزیابی درونی چندین برنامۀ آموزش کارشناسی مهندسی دانشگاه‌های مختلف، چالش‌های آموزشی عمدۀ این برنامه‌ها را آشکار کرد. «پیشنهادهای آموزشی» بر آن است که با ارایه راهکارهایی برای برطرف کردن این کاستی‌ها، برنامه‌های آموزش مهندسی کشور را برای گذر موفقیت آمیز از فرایند ارزیابی برونی، در سطح ملی و بین‌المللی، آماده سازد. نتیجۀ پژوهش‌های صورت گرفته در زمینۀ آموزش مهندسی، از یک سو به‌شورای راهبردی کرسی عرضه شده؛ و از سوی دیگر از طریق وبگاه کرسی، در معرض داوری همکاران دانشگاهی قرارمی‌گیرد. به‌‌همراه هر پیشنهاد آموزشی، مستندات لازم، از جمله گزارش پژوهش‌، که اغلب به‌‌صورت مقالاتی به‌ چاپ رسیده، نیز عرضه می‌شود. همکاران و مراکز دانشگاهی می‌توانند نظرات و یافته‌‌های خود را، در مورد هریک از این پیشنهادهای آموزشی، و پیامدهای اجرای آن، با ما و دیگر ذینفعان در سرتاسر کشور، به‌اشتراک بگذارند.

حسین معماریان

1396  
 

  چالش های آموزش بر خط مهندسی

 بررسی‌ها و اقدامات مربوط به استفاده از فناوری در آموزش و    یادگیری   تاریخچه طولانی دارد. در گذشتۀ نه چندان دور آموزش از   ...  ادامه

 

 طراحی دورۀ «کارشناسی ارشد آموزش مهندسی»                  

 از اهداف اصلی آموزش عالی کشور، تولید و اشاعه دانش و تربیت    نیروی  متخصص و ماهر  برای رشد و توسعه جامعه است. در این    میان ... ادامه

 

 طراحی درس جدید تحصیلات تکمیلی «آموزش مهندسی» 

 جهانی شدن اقتصاد، پیشرفت‌های شگرف در فناوری و علوم  و حرکتی جهانی  به‌سمت ارزشیابی دستاورد محور برنامه‌های  ... ادامه 

 

 دوره آموزشی توسعه مهارت های یاددهی-یادگیری اعضای  هیأت  علمی

 کیفیت شرط بقای مراکز آموزشی مدرن و دریچه‌ای به‌سوی جهانی  شدن  آموزش عالی است. یکی از در دسترس‌ترین روش‌ها برای ...  ادامه

 

 کسب «توانایی جانبی» در دورۀ کارشناسی مهندسی

 این روز ها، هر چند مدت یکبار، با چاپ یک مقاله، یا ارایه یک    سخنرانی، این مطلب بار دیگر مطرح می‌شود که دانش آموختگان ...  ادامه

 

 هوشهای چندگانه و یادگیری

 هوش چیست و ضریب‌هوشی  1(IQ)کدامست؟ آیا هوش ذاتی است  و نمی‌توان آنرا افزایش داد؟ هوش چه نقشی در یادگیری و  انتخاب‌‌های  تحصیلی و شغلی دارد؟... ادامه

 

  ساماندهی راهنمای درس

 قسمت عمدۀ فعالیت‌های آموزشی اساتید مهندسی را می‌توان به‌سه  بخش فعالیت‌های قبل از تدریس، عملیات تدریس و یادگیری، و  فعالیت‌های مربوط ... ادامه

 

  ارتقای انگیزۀ دانشجویان مهندسی

 انگیزه نیرویی است که فرد را به عمل و حرکت وا می‌دارد، به وی  انرژی می‌دهد و فعالیت او را در جهت رسیدن به‌هدف شکل  می‌دهد.  هر فرد، ... ادامه

 

  نظرسنجی تکمیلی  کاغذی از دانشجویان

 یکی از روش‌های آگاهی از میزان موفقیت آموزش‌های ارایه شده،  نظرسنجی از دانشجویان است. این نظرسنجی‌ها، که از دیرباز مرسوم  بوده است، ... ادامه

 

  هفت اصل تدریس خوب در آموزش کارشناسی

 آموزش کارشناسی را چگونه می توان بهبود بخشید؟ آموزش خوب باید دارای چه ویژگیهایی باشد؟ در سال 1987 میلادی، دو  پژوهشگر  به نام‌های ... ادامه

 1395

 

 

  ضرورت نوآوری در آموزش مهندسی

 در سال‌های اخیر رشد تعداد مقالات منتشر شده در نشریات  پژوهشی بین المللی به‌عنوان معیار پیشرفت علمی و نوآوری در نظر  گرفته شده است.... ادامه

 

  ضرورت آینده پژوهی در آموزش مهندسی

 در دنیای امروز تغییرات با آهنگی پرشتاب‌تر از گذشته رخ می‌دهند.  تغییرات فناوری، و به‌دنبال آن تغییر در دیگر جنبه‌های زندگی،  افزایش روزافزون ... ادامه

 

  اصلاح گزارش عملکرد دانشجویان

 سطح نمرات درس ها در مراکز آموزش مختلف متفاوت است. حتی در  یک دانشگاه نیز نمرات دانشجویان در دانشکده ها یا گروه‌های  آموزشی مختلف، یکسان نیست. ... ادامه

 

  توسعه همکاری‌های بین المللی در آموزش مهندسی

 دستورکار سازمان ملل متحد برای توسعه پایدار، با عنوان "دگرگون  ساختن جهان ما"، در سپتامبر 2015 در مجمع عمومی سازمان ملل  متحد به‌تصویب رسید.... ادامه

 

  سنجش میزان یادگیری دانشجویان

 اساتید مهندسی سال‌های زیادی را صرف فراگیری دانش و مهارت،  در  زمینۀ تخصصی و کار حرفه‌ای خود می‌کنند؛ ولی اغلب آموزش  مناسبی  را... ادامه

 

  کاستی‌های برنامه‌های آموزش مهندسی ایران

 آموزش مهندسی در سطح جهان، به‌یک تعریف کم و بیش واحد از  توانایی‌های موردنیاز دانش آموختگان مهندسی، نزدیک شده است.  ما  نیز اگر بخواهیم ... ادامه

  آموزش طراحی مهندسی

 طراحی، اوج فعالیت‌های مهندسی است. مهندسان، با به‌کارگیری قوه  تخیل و مهارت‌های حرفه‌ای خود، نقش موثری در طراحی و ... ادامه

 

 ارزیابی برونی برنامه‌های آموزش مهندسی 

 در طی یکی دو دهۀ گذشته ارزشیابی برنامه‌های آموزشی به‌عنوان  رکنی مهم در آموزش مهندسی، مورد شناسایی قرارگرفته است.  مرور  فرایند ارزشیابی ...ادامه

 

  آموزش نشر یافته‌های پژوهش

 با رشد روزافزون تحقيقات در زمينه‌هاي گوناگون دانش بشري، بر اهميت روش‌هاي ثبت نتايج و ارائۀ دستاوردهاي تحقيقات نيز  افزوده  شده است. ... ادامه

 

  توسعۀ توانایی‌های آینده ساز در دانشجویان مهندسی

 بازار کار به‌شدت رقابتی کنونی مهندسی، این سوال را از ابتدای  تحصیل برای بسیاری از دانشجویان مطرح می‌کند که جدا از جدیت  در  خواندن درس‌ها و ...  ادامه

 

  آموزش اخلاق حرفه‌ای

 هر چند مدت یکبار اخباری در مورد رفتار یا عملکرد نامناسب یا سوء  استفادۀ شخصی در حرفه‌های پزشکی، حقوق و یا حرفه‌های دیگر،،  منتشر می شود. ... ادامه

 

  مدیریت دانش در موسسات آموزش عالی

 گزاره‌هایی چون: «در سال 2020 دانش بشری هر 73 روز دو برابر  خواهد شد» یا «حجم اینترنت هر 250 روز دو برابر می‌شود»،  نمونه‌هایی هستند که ... ادامه

  سازوکار حضور و غیاب دانشجویان

 از دیر باز ضرورت حضور دانشجویان در کلاس‌های درس دانشگاه، و  جلسات فعالیت آزمایشگاهی و حل مسئله، مورد تاکید قرار گرفته  است. این روزها...  ادامه

 بازنگری نظرسنجی بر خط از دانشجویان                                            نظرخواهی از دانشجویان، در مورد عملکرد اساتید، از دیر باز  معمول  بوده است.  تا چند سال پیش نظرخواهی‌ها به‌صورت کاغذی ...  ادامه 

 

 1394  
   

 آموزش توسعۀ پایدار

 جمعیت جهان از 2 میلیارد نفر در سال 1930 میلادی به 4 میلیارد در  سال 1975، 6 میلیارد در سال 2000 و بیش از 7 میلیارد در سال  2015 رسید.... ادامه

   

 کاهش اقبال دانش‌آموزان به‌ رشته‌های فنی مهندسی 

 آموزش عالی ایران در طول چند دهه گذشته سال‌های پر فراز و  نشیبی را پشت سر گذارده است. در طول دهه هشتاد شمسی تعداد  دانشجوبان آموزش ... ادامه

   

 ضرورت پژوهش در آموزش مهندسی

 با گذشت حدود هشت دهه از آغاز آموزش عالی دانشگاهی در  ایران، آموزش مهندسی در کشور، درکنار گسترش کمّی زیاد، فراز و  فرودهای چندی را... ادامه 

   

 توسعۀ مهارت های یاددهی-یادگیری دستیاران آموزشی

 تدریس با کیفیت محتاج حضور مدرسانی است که در مورد روش‌های  یاددهی و یادگیری، آموزش دیده باشند. باید توجه داشت که  استادان تنها آموزشگران ...  ادامه

   

 ارتقای کیفیت آموزش مهندسی 

 کیفیت شرط بقای مراکز آموزشی مدرن و دریچه‌ای به‌سوی جهانی  شدن آموزش عالی است. در یکی دو دهه گذشته آموزش مهندسی  در سطح جهان،... ادامه

   

 طراحی درس جدید یا بازنگری درس موجود

 پس از آنکه ارایه درسی به‌ما محول شد و اطلاعات اولیه در مورد  سابقۀ تدریس آنرا به‌ دست آوردیم، کلیدی‌ترین اقدام تهیۀ  هدف‌های ‌یادگیریدرس است.... ادامه

   

 انتخاب دانشجویان برجسته توسط « فهرست تشویق دانشکده » 

 توجه بیش از حد محیط‌های آموزشی به‌ مفهوم شاگرد اولی، به‌‌ویژه  بعد از درنظر گرفتن آن به‌‌عنوان معیاری برای ادامه تحصیل بدون  کنکور در مقطع ... ادامه

   

  تشکیل گروه‌ بررسی‌های آموزشی 

 ارتقای مهارت‌های آموزشی مدرسان یک برنامه آموزشی و ایجاد  هماهنگی بین آموزش‌های ارایه شده توسط مجموعۀ استادان، از  مواردی است که ... ادامه

 

 تهیۀ هدف‌ها و دستاوردهای آموزش مهندسی

 یکی از پیش‌نیاز‌های آموزش موفق، تعیین هدف‌های یادگیری مناسب  برای درس‌ها و برنامۀ آموزشی است. استادان با آگاهی از هدف‌های  برنامه، محتوای درس‌ها و ... ادامه

 1393  
   

 توسعه مهارت‌های آموزشی اعضای هیئت علمی

 هدف از ارایۀ یک درس چیست؟ دانشجویان ما پس از پایان درس  چه باید بدانند یا قادر به‌انجام آن باشند؟ چه میزان گفتن، شنیدن،  خواندن، نوشتن،... ادامه

   

 ارزیابی درونی برنامه های آموزش مهندسی

 میزان کارایی یک برنامه آموزشی از روی توانایی‌ها و دستاوردهای  کسب شده توسط دانش‌آموختگان آن سنجیده می‌شود. تنها از طریق  ارزشیابی است که ... ادامه

   

 پیمان‌های جهانی هم ارزی آموزش مهندسی

در یکی دو دهۀ گذشته اقدامات متعددی جهت امضای  موافقت‌نامه‌های دو یا چند جانبه و ایجاد پیمان‌های بی‌المللی در زمینۀ  ارزشیابی آموزش مهندسی، ... ادامه

   

آموزش مهندسی استاندارد                                                              گروه کاری یونسکو در مورد آموزش در قرن 21، در گزارش‌هایی که  در سال‌های 1996 و 1998 عرضه کرد، ضمن تاکید بر نقش آموزش  مداوم، ... ادامه

   

 مقابله با پژوهش نمایی در آموزش عالی

 تعداد دانشجویان کشور از سال 1355 تا سال 1395 از 150 هزار  به 4/5 میلیون نفر رسیده است. یعنی در مدت 40 سال 30 برابر  افزایش یافته است. ... ادامه

     بازنگری پروژه‌ کارشناسی مهندسی 

 آموزش عالی در کشور ما در چند دهۀ گذشته تغییرات ساختاری و  محتوایی زیادی داشته است.  بررسی برنامه‌های مصوب آموزش  کارشناسی مهندسی کشور ... ادامه 

 

  بازنگری دستور‌العمل برگزاري امتحانات

 آیا دانشجویان اجازه دارند در سر جلسۀ امتحان موبایل همراه داشته  باشند؟ اگر دانشجویی در طول امتحان تقاضای رفتن به‌خارج از جلسۀ  را کرد ... ادامه                                       

 

 بازنگری تقويم آموزشي

 تدوین و اجرای مستمر یک تقویم آموزشی عاملی مهم در رعايت نظم  آموزش و پژوهش از نظر زمان بندی و تداوم آن و در نتیجه حفظ  کيفيت مطلوب... ادامه

    بازنگری برنامه های آموزش مهندسی

 همزمان با پايان گرفتن قرن بيستم و آغاز هزاره جديد، بسياري از كشورهاي جهان بازنگري‌هاي گسترده‌ای، به‌خصوص در زمينه  آموزش   عالی ...  ادامه

 1392  
 

  درس جدید درآمدی بر مهندسی

 آموزش دانشگاهي فنون، روابط و فرايند هاي يک رشته مهندسي را  با جزئيات بسيار می‌آموزد ولي کمتر آموزشي در مورد نحوۀ به‌‌کارگيري  آنها در... ادامه 

 یادگیری فعال

 اتکای تنها به‌ سخنرانی سنتی، یا اختصاص کل یک جلسۀ درس به‌  ارایه یکنواخت مطالب با پاورپوینت، اغلب کسالت آور بوده و معمولا  یادگیری مورد ... ادامه

 

 سبک‌های یاددهی-یادگیری

 اساتید دارای سبک‌های تدریس مختلفی بوده و دانشجویان نیز  دارای  سبک‌های یادگیری متفاوتی می‌باشند. بهترین و ماندگارترین  یادگیری  زمانی ... ادامه

 ارتقاء جایگاه تفکر خلاق در آموزش مهندسی 

 تفکر، عملی ذهنی است و زمانی مطرح می‌گردد که انسان با مسئله‌ای  مواجه ‌است و خواستار حل آن است. در این هنگام، در ذهن تلاشی  برای ... ادامه 

  آموزش کار تیمی

 با پیچیده‌تر شدن فرایندها و سیستم‌های صنعتی، امروزه این  گروه‌ها  هستند که به‌جای افراد، واحد کار در موسسات صنعتی بزرگ  شده‌اند. انتخاب گروه و... ادامه

 آموزش مهارت‌های ارتباطی

 ارتباط تنها انتقال ایده ها و اطلاعات از یک نقطه به نقطۀ دیگر نیست.  بلکه ارسال اطلاعات و مفاهیم به‌گونه ای است که مخاطب بتواند آن  را  درک کند ... ادامه

 

 آموزش نگارش پیراسته

 اگر سامان دادن یک پیغام را به ساختن یک دیوار تشبیه کنیم، شکل  نهایی پیغام تنها به‌کلمات (یعنی آجرهای دیوار) بستگی ندارد، بلکه  به‌نحوه‌ای که آنها ... ادامه 

 تدریس با پاورپوینت

 سخنرانی روشی سنتی برای آموزش، و عبارت از ایستادن در برابر  دانشجویان و عرضۀ اطلاعاتی جهت یادگیری آنهاست. در دانشگاه،  هدف سخنرانی ... ادامه

 ارزشیابی برنامه های آموزش مهندسی

 امروزه مهندسی به‌ یک نظام جهانی تبدیل شده و در نتیجه آموزش  آن نیز کم و بیش از الگویی جهانی تبعیت می‌نماید. در چنین شرایطی  اعتبار مشابه مدارک... ادامه

1391  
  

 آموزش مهندسی در ایران

 براساس مدارك موجود، ايرا‌ن زمين زادگاه و محل پيدايش بسياري  از نوآوري‌ها و اختراعات بوده و همچنين تعداد زيادي از اكتشافات  علمي و فني توسط ... ادامه

 چالش‌های جهانی مهندسی

  قرن بیستم شاهد شگرف‌ترین پیشرفت‌های مهندسی و فناوری بود.  بدیهی است که در کنار این دستاوردها، ناکامی‌هایی نیز وجود داشته  است. در قرن بیستم... ادامه

 مهندس و مهندسی

 در یک نظرخواهی، که در سال 1384 از تعدادی از دانشجویان  کارشناسی و تحصیلت تکمیلی مهندسی دانشکده فنی دانشگاه تهران  صورت گرفت ... ادامه